तानसेन । साहित्यकार युवराज पौड्यालद्वारा लिखित ज्योतिश्री नामक कविता सङ्ग्रहको आज विमोचन भएको छ ।

धवल पुस्तकालय तानसेनले आज आयोजना गरेको कार्यक्रममा वरिष्ठ साहित्यकार चोलेश्वर शर्माले ज्योतिश्री कविता संग्रहको विमोचन गर्नुभएको हो । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि साहित्यकार शर्माले देशका आसुरी प्रवृत्ति विरूद्ध कलम चलाइएको यो कृतिमा राष्ट्रिय अखण्डता, देशभक्तिको भावना पनि रहेको बताउनुभयो । उहाँले कवि, कलाकार र लेखक स्यायी प्रतिपक्ष भएकाले सरकारलाई खबरदारीको भाव लेखनमा पाइने बताउनुभयो ।

समीक्षक डा. शंकरप्रसाद गैरेले समाजभित्रका अनुभव र अनुभूतिलाई सरल भाषामा कवितात्मक शैलीमा लेखिएका अभिव्यक्ति यस कृतिको सुन्दर पक्ष हो भन्नुभयो । उहाँले व्यवस्थापन विषयको प्राध्यापक पौड्यालले धवल पुस्तकालयको अध्यक्षको जिम्मेवारीका बीचमा साहित्यप्रति देखाएको लगाव नै यो कृति हो भन्नुभयो । कार्यक्रममा त्रिभुवन बहुमुखी क्याम्पसका क्याम्पस प्रमुख टंकप्रसाद भट्टराई, नारी उन्नयन तथा साहित्य प्रतिष्ठानकी अध्यक्ष लक्षिमा ज्ञवाली, वरिष्ठ पत्रकार मेघराज शर्मा, ध्रुवराज पौड्याल, लेखककी धर्मपत्नी उमा पौड्यालले शुभकामना व्यक्त गर्नुभयो ।

धवल पुस्तकालय सञ्चालक समितिका महासचिव राजेशकुमार अर्यालको सञ्चालन, सदस्य त्रिलोचन पौड्यालको स्वागत र अध्यक्ष युवराज पौड्यालको अध्यक्षतामा कार्यक्रम चलेको थियो । ज्योतिश्री कविता संग्रहमा समकालीन समाजका विभिन्न विषयमा गद्यमा लेखिएका ८९ वटा कविता रहेका छन् । धवल पुस्तकालय प्रकाशक रहेको यो कृतिको मूल्य १ सय ५८ रूपैयाँ रहेको छ ।

पोखरा । पाल्पाली समाज पोखरा अध्यक्षमा रेशम थापा रचक सर्वसम्मत अध्यक्ष चयन हुनुभएकाे छ ।

समाजको शनिबार १८ औं साधारणसभा तथा १० औं अधिवेशनले उनको अध्यक्षतामा नयाँ कार्यसमिति सर्वसम्मत् चयन गरेको हो । समाजको निवर्तमान अध्यक्षमा कुलप्रसाद घिमिरे, प्रथम उपाध्यक्ष बालचन्द्र परियार, द्वितीय उपाध्यक्ष श्रीधर पराजुली, तृतीय उपाध्यक्ष अनन्त अधिकारी, महासचिव केशव नेपाल, सचिव सञ्जय आत्रेय, सहसचिव युमाया पचभैया, कोषाध्यक्ष उमा सापकोटा, सहकोषाध्यक्ष गिरिराज पोख्रेल छन् ।

यस्तै, सदस्यमा रेनुका बज्राचार्य, गीतादेवी शर्मा, दामोदर बस्याल, पिताम्बर तिमिल्सिना, पदमप्रसाद पोख्रेल, वर्षा श्रेष्ठ, धनबहादुर झेंडी, सुमन आचार्य, रमेशकुमार पौडेल, सुशीला थापा कुँवर र किरण पाण्डे छन् । समितिको कार्यकाल २ वर्षको हुनेछ । नारायणप्रसाद पौडेलको संयोजकत्वको गठित निर्वाचन समितिले सर्वसम्मत् नेतृत्व चयन भएकाे घाेषणा गरेकाे थियाे । समितिमा ताराप्रसाद पोखरेल र माधवी पाण्डेय सदस्य हुनुहुन्थ्याे ।

गण्डकी प्रदेशका आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री हरिबहादुर चुमानले पोखरा बनाउनुमा जिल्ला बाहिरबाट आएका मानिसहरुको योगदानले सम्भव भएको बताउनुभएको छ ।

पाल्पाली समाज पोखराको शनिबार १८ औं साधारणसभा तथा १० अधिवेशन उद्घाटन समारोहमा बोल्दै प्रमुख अतिथि मन्त्री चुमानले सो कुरा बताउनुभएको हो । उहाँले पाल्पाली समाजले गरेका गतिविधिको अन्यले पनि सिको गर्नुपर्ने सुझाव दिँदै विगतमा पाल्पामा घुमेको स्मरण गर्नुभयो ।

पूर्व मन्त्री एवं वरिष्ठ उद्योगपति एवं समाजसेवी हरि पाण्डेले पाल्पा जन्मस्थल भएको नाताले आफूले छात्रवृत्ति कार्यक्रम ल्याएको जानकारी दिँदै मातृभूमिको लागि केही न केही गर्नुपर्ने सुझाव दिनुभयो । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका पूर्व अध्यक्ष आनन्दराज मुल्मीले हिजोको वैभवशाली पाल्पा पछिल्लो समय एक्लिदै गएको बताउँदै पाल्पाको विकासका लागि समाजको महत्वपूर्ण भूमिका हुने बताउनुभयो । सो अवसरमा समाजको हितमा आ–आफ्नो क्षेत्रमा रहेर योगदान पु¥याएकोमा ७ जनालाई सम्मान गरिएको थियो । सम्मानित हुनेमा समाजमा सल्लाहकार जनपुकार मुनंकमी, महेश रानाभाट, चन्द्रप्रसाद काफ्ले, श्याम कुँवर, खेम सारु, निवर्तमान अध्यक्ष बावुराम खनाल र पे्रस सल्लाहकार विजय नेपाल छन् ।

कार्यक्रममा समाजबाट प्रकाशित पाल्पाली स्मारिका ‘पाल्पाली चौतारो–२०७७’ मन्त्री चुमानले विमोचन गर्नुभयो । स्मारिका सम्पादक विजय नेपालले स्मारिकामा ४४ जनाको लेखरचनासहित समाजको गतिविधि समेटिएको भन्दै प्रकाशनबारे जानकारी दिनुभयो । समाजका अध्यक्ष कुलप्रसाद घिमिरेको अध्यक्षतामा भएको समारोहमा सम्मानित व्यक्तित्वतर्फबाट जनपुकार मुनंकमी, पाल्पाली बहुउद्देश्यीय सहकारी संस्थाका अध्यक्ष चिरञ्जीवी श्रेष्ठ, सल्लाहकार डा. यज्ञमान शाक्य, पूर्व अध्यक्ष जगदीश गौतम, ताराप्रसाद पोखरेल, समाजका संस्थापक सचिव लोकनाथ काफ्ले, सहकारीका कानुनी सल्लाहकार विष्णुप्रसाद लम्सालले शुभकामना मन्तव्य व्यक्त गरेका थिए । समाजका अध्यक्ष कुलप्रसाद घिमिरेले आफ्नो ३ वर्ष कार्यकालमा करिब ६५ कार्यक्रम गरेको जनाउँदै सहयोगीलाई मायाको चिनो प्रदान गर्नुभएको थियो ।

पाल्पा । भूमि सम्बन्धी समस्या समाधान आयोग पाल्पाका संयोजक एकप्रसाद भण्डारीले भूमिहिन दलित, सुकुम्बासी र अव्यवस्थित बसोबासको समस्या समाधान गर्न सकिने बताउनुभएको छ ।

आयोगको जिल्लास्तरीय समिति गठनपछि आयोजित अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा अध्यक्ष भण्डारीले आफूहरू योजनावद्ध ढंगले भूमिहिन, सुकुम्बासी र अव्यवस्थित बसोबासलाई व्यवस्थापन गर्न लाग्ने बताउनुभएको हो । उहाँले भन्नुभयो, ‘‘यो राजनीतिक रूपले कानुन वमोजिम गठित आयोग हो, आयोगलाई प्राप्त अधिकार प्रयोग गरेर समस्याको समाधान हुन्छ ।’’ भूमि सम्बन्धी समस्या समाधान आयोगका आयोगका जिल्ला संयोगक भण्डारीले पदाधिकारी फेरिने स्थिति आए पनि त्यहाँबाट अगाडि बढ्न मिल्ने गरी काम गर्ने बताउनुभयो । आयोगले वास्तविक सुकुम्बासीहरुलाई स्थायी बसोबासको व्यवस्था गर्ने विषय प्रमुख प्राथमिकतामा राखेको छ ।

कार्यक्रममा संविधानसभा सदस्य नारायणी शर्माले आयोगले पछाडी फर्कन नपर्ने गरी पाल्पाको भूमि सम्बन्धी समस्या समाधान गर्ने गरी काम गर्नुपर्ने बताउनुभयो । लुम्बिनी प्रदेशका प्रदेशसभा सदस्य विर बहादुर रानाले राजनैतिक प्रतिकुलतामा आयोगलाई काम गर्न कठिन हुने हो कि भन्नुभयो । प्रदेश सभा सदस्य पुरमती ढेंगाले आयोगले सबै पक्षको गुनासो र सुझाव लिएर काम गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।

अन्र्तक्रियामा रामपुर नगरपालिकाका प्रमुख रमण थापाले रामपुरमा अव्यवस्थित वसोबास धेरै भएको भन्दै नगरपालिकाले ११ लाख २० हजार रुपैंया बजेट विनियोजन गरेर लगत संकलन गरे तापनि अहिलेसम्म यो समस्या समाधान गर्न नसकिएको बताउनुभयो । रामपुरमा मात्रै २ हजार २ सयभन्दा बढी परिवारले भूमि सम्बन्धी समस्यामा रहेका छन् । रम्भा गाउँपालिकाका अध्यक्ष बिष्णु भण्डारीले आयोग गठन हुँदै रोकिँदै गर्दा विपन्न सुकुम्बासीहरुलाई समस्या भएको भन्दै यो समितिले समाधान गरे सुखद हुने बताउनुभयो । रैनादेवी छहरा गाउँपालिकाका अध्यक्ष राम बहादुर कार्कीले ६ सय घरधुरीले जंगलको विचमा अव्यवस्थित बसोबास गरेको भन्दै व्यवस्थित गर्न धेरै बाँकी भएको बताउनुभयो । तिनाउ गाउँपालिकाका अध्यक्ष ओमबहादुर घर्तीले सडक क्षेत्रको छेउँमा बसेका नागरिकहरुको घर सडकले भत्काउने हुँदा सुकुम्बासी त्यहाँ पनि थपिने बताउनुभयो । माथागढी गाउँपालिकाका अध्यक्ष सन्तोष थापाले विगतको आयोगले गरेको काम र आयोगले अब गर्न लागेको काम दोहोरिने भन्दै पुरानो अभिलेख छ कि छैन प्रश्न गर्नुभयो ।

अन्तक्र्रियामा जिल्ला समन्वय अधिकारी ध्रुवबहादुर कुँवर, जिल्ला वन अधिकृत मोहन पौडेल, मालपोत अधिकृत दुर्गाप्रसाद खनाल, नापी अधिकृत रमेश श्रेष्ठलगायतले आयोगका कार्यक्षेत्र र कानुनी प्रबन्धका विषयमा प्रकाश पार्नुभएको थियो । आयोग जिल्ला समिति पाल्पाका विज्ञ सदस्य रामजी पोखरेलको सञ्चालन र आयोग सदस्य दुर्गादेवी रानाको स्वागत र अध्यक्ष एकप्रसाद भण्डारीको अध्यक्षतामा कार्यक्रम चलेको थियो ।

पाल्पा । प्राविधिक शिक्षा तथा व्यावसायिक तालिम परिषदको ३३औं स्थापना दिवसका अवसरमा मदनपोखरा बहुप्राविधिक शिक्षालय तानसेन नगरपालिका ९ दमकडाले विभिन्न कार्यक्रम गरेको छ ।

शिक्षालय प्रांगढमा आयोजित कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि प्रतिनिधिसभा सदस्य सोमप्रसाद पाण्डेयले प्राविधिक शिक्षा नै आजको देशको आवश्यकता भएको र व्यावसायिक सीपले दक्ष नागरिक उत्पादन भए देश विकासमा योगदान पुग्ने बताउनुभयो । उहाँले मदनपोखरा बहुप्राविधिक शिक्षालयले स्थापनाको दुई वर्षको अवधिमै धेरै राम्रो प्रभाव छोड्न सफल रहेको र धेरै जिल्लाका विद्यार्थीले यो शिक्षालय रोज्नुले यसको ख्याती फैलिएको महशुस भएको बताउनुभयो । पूर्व उद्योगमन्त्रीसमेत रहनुभएका सांसद पाण्डेयले गुणस्तरीय शिक्षाका लागि राज्यको लगानी शिक्षामा धेरै बढ्नुपर्ने विचार व्यक्त गर्नुभयो ।

तानसेन नगरपालिकाका प्रमुख अशोककुमार शाहीले कुनै बेला शिक्षाको केन्द्र भनेर चिनिएको पाल्पाको त्यो इतिहास काम राख्न अब मदनपोखरा बहुप्राविधिक शिक्षालय लाग्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । नगरप्रमुख शाहीले राष्ट्रियता र देशप्रतिको भावना पैदा हुने र दक्ष सीपवान नागरिक उत्पादन गर्न शिक्षालयलाई सफलता मिलोस् भन्ने कामना गर्नुभयो । कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समितिका सदस्य तुलबहादुर गाहा, तानसेन ९ का वडाअध्यक्ष हरिसुमर रेग्मी, नेपाल पत्रकार महासंघका अध्यक्ष राजेशकुमार अर्यालले शिक्षालय स्थापनापछि समुदायको आयआर्जन र पेशागत विकासमा समेत मद्दतपुगेको विचार व्यक्त गर्नुभयो ।

मदनपोखरा बहुप्राविधिक शिक्षालयका प्रमुख संजयकुमार यादवले सिटिइभिटीमार्फत् राज्यको लगानी र समुदायको सहयोगले यो शिक्षालय नमुनाको रुपमा विकास भइरहेको बताउनुभयो । उहाँले कृषि विज्ञान, बाली विज्ञान र सूचना प्रविधि विषयमा डिप्लोमाका कक्षाहरु सञ्चालन भइरहेको र आगामी दिनमा वन विज्ञान, फार्मेशीलगायतका कक्षा चलाउने तयारी गरेको जानकारी दिनुभयो ।

स्थापना दिवसका असवरमा आयोजित विभिन्न अतिरिक्त क्रियाकलाप तथा खेलकुद प्रतियोगिताका विजेताहरुलाई पुरस्कार वितरण पनि गरिएको छ । २०७५ साल साउन २० गते स्थापना भएको यस शिक्षालयमा ४० जिल्लाका अहिले २ सय ८ विद्यार्थीले अध्यययन गरिरहेका छन् । शिक्षालयले छोटो र अल्पकालीन तालिमसमेत सञ्चालन गर्दै आइरहेको छ । कार्यक्रम शिक्षालयका प्रशासकीय सहायक छविलाल भट्टराईको सञ्चालन, सहायक प्रमुख सुवास ओलिया र शिक्षालय प्रमुख संजयकुमार यादवको अध्यक्षतामा कार्यक्रम चलेको थियो ।

पाल्पा । नेपाल पर्यटन बोर्डले पाल्पाको रानीमहललाई हेरिटेज होटल बनाउन सरकारलार्ई प्रस्ताव गरेपछि स्थानीय सरोकारवालाबाट बिरोध भएको छ ।

पर्यटन विज्ञ मनमोहन श्रेष्ठले पुरानो भवन मात्र नभएर ऐतिहासिकता जोडिएको दरबार भएकाले रानीमहलमा होटल बनाउन दिन हुँदैन भन्नुभयो । लुम्बिनी प्रदेशकै महत्वपूर्ण आइकोन बनेको रानीमहललाई उपयोग गर्ने भन्दै व्यावसायिक प्रयोजनमा होटल राख्न दिन नहुने श्रेष्ठको भनाई छ । रानीमहलको संरचना होटलका लागि पनि उपयुक्त नहुने विचार अधिकांश पाल्पालीहरुले सामाजिक सञ्जालमार्फत् व्यक्त गरेका छन् । कालीगण्डकीको उत्तरबाहिनी मोडमा गण्डकी तटमा अवस्थित रानीमहललाई नेपालमा प्रेमको प्रतीक रुपमा लिने गरिएको छ ।

इतिहासविद् निर्मल श्रेष्ठले रानीमहलको पहिचान नभइकन प्रस्ताव गर्ने योजनाले कुनै अर्थ नलाग्ने बताउनुभयो । सम्पदाको महत्व र ऐतिहासिकतालाई आधार बनाएर मात्र रानीमहलको उपयोग, संरक्षण र विकासको योजना बनाउनुपर्ने श्रेष्ठको सुझाव छ । ‘रानीमहलमा म्यूजियम बनाउन सकिन्छ तर होटल बनाउन सकिन्न ।’ होटल व्यवसायी संघ पाल्पाका अध्यक्ष मोहन श्रेष्ठले पर्यटकीय गन्तव्य रानीमहललाई केन्द्र बनाएर पाल्पामा होटल खोल्न सकिने तर रानीमहलमै होटल सञ्चालन गर्न नहुने आफूहरुको मत रहेको बताउनुभयो ।

तानसेन नगरपालिकाका प्रमुख अशोककुमार शाहीले रानीमहल संरक्षण र उपयोग सम्बन्धमा विस्तृत परियोजना निर्माण गरी सार्वजनिक निजी साझेदारीअन्तर्गत जाने भनेर निर्णय गरिसकेको बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, रानीमहलको पर्यटकीय आकर्षणका लागि विभिन्न योजना बनाउने र परिसरसँगको जोडिएको २ सय रोपनी जग्गामा रानीमहललाई असर नपर्ने गरी न्यू क्लासिकल शैलीका होटलहरु बनाउन सकिने प्रस्ताव गरिएको छ । नगरपालिका प्रमुख शाहीले भन्नुभयो, ‘‘रानीमहलको दरबार संरचनामा नै होटल बनाउने पक्षमा हामी छैनौं । माथिबाटै निर्णय गरेको भए भन्न सक्दिन ।’’

तानसेन नगरपालिकाले ललितपुरको प्राइम एक्सेस प्रालीसँग रानीमहल सञ्चालन तथा व्यवस्थापन सम्बन्धी समझदारी गरेको नगरपालिकाका सूचना अधिकारी दुर्गा थापाले जानकारी दिनुभयो । नगरपालिकाले अहिले सम्बन्धित पक्षबाट रानीमहल सञ्चालन र व्यवस्थापनको कार्ययोजना पर्खिरहेको छ ।

नेपाल पर्यटन बोर्डका कार्यकारी अधिकृत डा. धनञ्जय रेग्मीले आफ्नो एक वर्षे कार्यकालको उपलब्धी सार्वजनिक गर्न आयोजित पत्रकार भेटघाटमा रानीमहलको उपयोगका लागि हेरिटेज होटल बनाउन सरकारलाई सुझाव दिएको बताउनुभयो । बोर्डका कार्यकारी अधिकृत डा. रेग्मीले भन्नुभयो, ‘‘रानीमहल एकपटक रंगरोगन गर्दा ३०\४० लाग्छ, मर्मतसम्भार गर्न करोडभन्दा बढी लाग्छ । पछाडि पहिरो गएको छ । पार्किङ स्थल छैन । हेर्न गएका मानिस गाली गरेर फर्किरहेको छ । यस्तो अवस्थामा राख्नभन्दा उपयोग र संरक्षणको नीति बनाऔँ भन्ने हाम्रो चाहना हो ।’’

नेपाल पर्यटन बोर्डले सात प्रदेशका सात वटा महत्वपूर्ण पर्यटकीय प्रोडक्टको पहिचान गरी पर्यटकीय गन्तव्य बनाउने विषयमा छलफल गर्दै आएको छ । सामुदायिक रेडियो मदनपोखरासँगको कुराकानीमा बोर्डका कार्यकारी अधिकृत डा. रेग्मीले रानीमहलको उपयोग, संरक्षण र पर्यटन बिस्तारका लागि पर्यटन बोर्डले हेरिटेज होटल, म्यूजियम, कालीगण्डकीमा ¥याफ्टिङ, गण्डकीको किनारमा टेन्ट क्याम्प बनाउन सकिने धारणा व्यक्त गर्नुभयो । कार्यकारी अधिकृत रेग्मीले रानीमहललाई खण्डहर बनेर जान दिनुभन्दा व्यावसायिक रुपले उपयोग गर्न सके संरक्षण र विकासका लागि केही राजश्व उठ्छ भन्ने पर्यटन बोर्डको बुझाई हो भन्नुभयो । रानीमहलमा हेरिटेज होटल भन्ने शीर्षकमा समाचार आएपछि आफूलाई तारन्तार फोन आइरहेको र स्थानीय सरोकारवालासँग छलफल गरेर उचित निश्कर्षमा पुग्ने सकिने उहाँको भनाई छ ।

खड्ग शमशेरले पत्नी तेजकुमारीको मृत्युपछि वि.सं. १९५४ मा रानीमहल निर्माण गराएका हुन् । रानीमहल व्यवस्थापन र संरक्षणका लागि पुरातत्व विभागले २०७५ साउनमा तानसेन नगरपालिकालाई हस्तान्तरण गरेको थियो ।