पूर्वखोला गाउँपालिकाले स्थानीयस्तरबाट जनतालाई सेवा दिनका लागि वडास्तरमा एकीकृत घुम्ती सेवा सञ्चालन गरेको छ । जनताका कामलाई सहज बनाउन गाउँपालिकाको ६ नं. वडा हेक्लाङमा घुम्ती सेवाबाट सेवा दिएकाे गाउँपालिकाले जनाएको छ ।

जनतालाई स्थानीय सरकारको सेवाको अनुभूति गराउनका साथै सुशासनको प्रत्याभूति गराउने उद्देश्यले घुम्ती सेवाको सञ्चालन गरिएको गाउँपालिकाका अध्यक्ष नुनबहादुर थापाले बताउनुभयो । उहाँले गाउँपालिकाले जनतालाई दिने सेवा सुविधा वडाको टोलस्तरबाटै दिने भौगोलिक दुरीको हिसाबले टाढा रहेका जनताको आर्थिक र समयको बचत गराउन शिविर सफल हुने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।

गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सुन्दरप्रसाद श्रेष्ठले गाउँपालिकाको पहुँच भन्दा टाढा रहेका सेवाग्राहीहरुको समस्यालाई प्रमुख महत्वमा राखेर शिविरको आयोजना गरिएको बताउनुभयो । गाउँपालिकाको पहुँच भन्दा टाढा रहेका वडाका जनताहरुलाई केन्द्रमा राखेर अन्य वडाहरुमा पनि आगामी दिनमा शिविर संञ्चालन गरिने उहाँको भनाइ छ । ६ नं. वडाका वडाध्यक्ष धनबहादुर घर्तीले गाउँपालिकामा योजना संञ्चालन गर्न जाँदा अर्थ र समयको खर्च हुने भएकोले सबैको समस्यालाई ध्यानमा राखेर शिविर आयोजना गर्दा सबै सेवाग्राहीलाई सहज भएको बताउनुभयो ।

घुम्ती शिविरमा योजना संझौता, उपभोक्ता समितिको खाता खोल्ने, व्यावसाय, फर्म दर्ता नविकरण, कृषि पशुपालन परामर्श सेवा सञ्चालन गरिएको छ । यस्तै स्वास्थ्य सेवातर्फ डाक्टर द्धारा बिरामी जाँच, निशुल्क ल्याव परिक्षण साथै औषधी बितरण र भि.आइ.ए. शिविर समेत संञ्चालन गरिएको गाउँपालिकाका सूचना अधिकारी मोहन ढकालले जानकारी दिनुभयो ।

शिविरमा ताहुँ स्वास्थ्य केन्द्रका चिकित्सक विवेक पौडयालसहितको स्वास्थ्यकर्मीको टोलीले ९२ जनालाई आधारभूत स्वास्थ्य सेवा र परामर्श प्रदान गरेको छ । जस मध्य ओपिडी सेवा ५९ जना, इन्पलान्ट ६ जना, भिआइए सेवा २१ जना, भिडियो एक्सरे ६ जनाले सेवा लिएका छन । यस्तै गरी १५ वटा योजना सम्झौता गरिएको छ । शिविरमा २३ वटा व्यवसाय नविकरण र दर्ता गरिएको छ । कृषि तर्फ २१ जना र पशुपालनतर्फ ३० जनाले सेवा लिएको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।

तिनाउ –४ को सत्यवती तालको धार्मिक मेलामा १८ लाख ५० हजार ३ सय ३१ रुपैयाँ संकलन भएको छ । मंसिर ७ गतेदेखि ११ गतेसम्म सञ्चालन भएको मेलामा भेटी र सहयोग वापत उक्त रकम संकलन भएको तिनाउ गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रेम श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।

आर्थिक पारदर्शिताका लागि मेला सकिएको भोली पल्ट मंगलबार नै समिति, गाउँपालिकाका कर्मचारी र जनप्रतिनिधिहरुको उपस्थितिमा आम्दानीको हिसाव गरिएको उहाँले बताउनुभयो । सत्यवती ताल तिनाउ गाउँपालिकाको एउटा महत्वपूर्ण धार्मिक पर्यटकीय महत्व रहेको स्थल भएकोले यसको विकास, संरक्षण र नियमनका लागि कार्यविधि तयार गरेर अगाडि बढ्ने योजना गाउँपालिकाको रहेको अध्यक्ष श्रेष्ठको भनाइ छ । विगतका वर्षमा सञ्चालन भएको मेलामा आर्थिक विषयमा गाउँपालिकामा प्राप्त गुनासोका आधारमा अहिले कार्यपालिकाको बैठकबाट निर्णय भएअनुसार आम्दानी खर्चको हिसाव किताव गाउँपालिकाको प्रत्यक्ष सहभागितामा गरिएको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।

मेलाको आम्दानीको हिसाब भएपनि खर्च विवरण संकलन भैरहेकोले आम्दानी र खर्चको हिसाव किताव गरेर समीक्षा बैठक गरिने सत्यवती मन्दिर ताल संरक्षण विकास समितिका अध्यक्ष दानबहादुर गाहाले बताउनुभयो । उहाँले मेला सन्तोषजनक रहेको बताउदै सहयोग गर्ने सबैलाई धन्यवाद ज्ञापन समेत गर्नुभयो ।

कात्तिक महिनामा बाला चतुर्दशी र पूर्णिमा पर्ने वर्ष मात्र सत्यवती बज्यैको दर्शन गर्ने जोग पर्ने भएकोले दर्शनार्थी पुग्ने गरेपनि अहिले बाह्रै महिना दर्शनार्थीहरु सत्यवती तालमा दर्शनका लागि पुग्ने गरेका छन । सत्यवती तालमा पुगेपछि बाँसको लिंगो गाडने र राती पूजा गर्दा त्यही लिंगो चिनेर पूजा गरी चिच्याउँदै तालको परिक्रममा गरेर वर माग्ने गरिन्छ । यो वर्ष जोग नपरेको भएपनि अनुमानित एक लाख ५० हजार भक्तजन तालमा पुगेको आयोजकको दावी गरेको छ ।

तानसेन र वुटवल क्षेत्रबाट आउने भक्तजनहरु सिद्धार्थ राजमार्गको २४ माइल र झुम्सा पानी मिलबाट पैदल दुई घण्टाको उकालो हिडेपछि सत्यवती ताल पुग्न सकिन्छ । सवारीसाधनको प्रयोग गरेर पनि सहज रुपमा तालसम्म पुग्न सकिन्छ । यहाँ मेला भर्न रुपन्देही, स्याङ्गजा गुल्मी, अर्घाखाची, नवलपरासी, कपिलवस्तु, दाङ्ग कास्की, काठमाण्डौलगायत छिमेकी देश भारतका गोरखपुर, लखनउ, नौतनहवाबाट दर्शनार्थी आउने गर्दछन

माथागढी गाउँपालिकाको समग्र विकासका लागि दुई दिने कार्यशाला गोष्ठी सम्पन्न भएको छ ।
गोष्ठीले गाउँपालिकाको समग्र विकासको खाका तयार गरेको गाउँपालिकाले जनाएको छ । गोष्ठीमा आर्थिक समृद्धिका आधार, स्वास्थ्य, शिक्षा, खनिज तथा खानिजन्य पदार्थको समुचित प्रयोग, सडक, युवा रोजगार तथा स्वरोजगार, स्थानीय उत्पादन र बजारीकरण, कृषि र पर्यटन, फोहरमैला व्यवस्थापन, कला तथा संस्कृति, सुरक्षा तथा आवास, सूचना तथा सञ्चारलगायतका विषयमा छलफल गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष यमबहादुर चिदीले बताउनुभयो ।
माथागढी गाउँपालिकाको आर्थिक, सामाजिक अवस्था, समस्या र सम्भावनाका साथै पालिकाको समग्र विकासका लागि आवश्यक योजना निर्माण, सञ्चालनका विषयमा सहजीकरण गरिएको उहाँले बताउनुभयो । कार्यशालामा प्रतिनिधिसभा सदस्य नारायणप्रसाद आचार्यले स्थानीय सरकारको अधिकारको उच्चतम प्रयोग, विद्यार्थीको खाजा व्यवस्थापनमा स्थानीय उत्पादनको प्रयोग, सामाजिक ज्ञान र सिर्जनशीलता, मातृभाषाको संवर्धन र प्रवद्र्धन, पालिकासंग सम्बन्धित विषयवस्तुमा खोज तथा अनुसन्धान गर्नेलाई आर्थिक सहयोग, कृषि र पर्यटनलाई जोड्ने, स्थानीय उत्पादनको ब्राण्डिङका विषयमा पालिकाले ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
उहाँले स्थानीय सरकार आर्थिक रुपमा बलियो भएमात्र सबै नागरिकका आवश्यकता पूरा गर्न सकिने भएकोले त्यसतर्फ ध्यान केन्द्रित गरेर काम गर्न सुझाव दिनुभयो । कार्यक्रममा प्रदेशसभा सदस्य खेमबहादुर सारुले एकीकृत ढंगको विकास, टुक्रे बजेटको कटौती, प्रदेश र संघीय सरकारसंग समन्वय गरी आवश्यक र नविनतम कार्य गर्नुपर्ने बताउनुभयो ।
उहाँले नकारात्मक सुचक घटाउने, नसके रोक्ने, खरो, छिटो र छरितो कार्यान्वयन तथा हरेक पक्षमा स्पष्टताका साथ काम गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो । गोष्ठीमा सडक पूर्वाधार निर्माण तथा सडक मापदण्ड निर्धारण, भौतिक पूर्वाधार निर्माणका विषयमा समेत छलफल गरिएको थियो ।
गोष्ठीमा अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव श्रीकृष्ण नेपालले माथागढी गाउँपालिकाको समग्र सुचक औषत रहेको, श्रोत कम तर आवश्यकता धेरै भएकोले सेवा प्रवाहलाई सेवाग्राहीमैत्री बनाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।
त्यस्तै गोष्ठीमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका अर्थशास्त्र विभागका प्रमुख अर्थविद प्राध्यापक डाक्टर शिवराज अधिकारीले रोजगारी र उत्पादन वृद्धि, समानता, योजना तर्जुमा गर्दा सरोकारवालाहरुको सहभागिता सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताउनुभयो । उहाँले पालिकाका श्रोत र विकासमा लक्षित समूहको उपस्थिति अनिर्वाय गराएर काम गर्दा सहज हुने बताउनुभयो ।
गोष्ठीमा बुटवल बहुमुखी क्याम्पसका उप प्राध्यापक राजेन्द्र बहादुर जि सी, माथागढी गाउँपालिका वडा नं. ४ का वडाध्यक्ष तथा प्रवक्ता शंकर दर्लामी, वडा नं. २ का अध्यक्ष बोम बहादुर ठाडा, ३ का अध्यक्ष तेज घर्तीमगर, ५ का वडाध्यक्ष गणेशमान गाहा, कार्यपालिका सदस्य तुलसा न्यौपानेलगायतले माथागढीको विकासका लागि दीर्घकालीन योजना बनाउन कार्यशाला फलदायी रहेको बताउनुभयो ।
उहाँहरुले कार्यशालामा उठेका सवालहरुलाई प्राथमिकताका साथ कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।

पश्चिम नेपालका पहाडि जिल्लामा कफीको राम्रो सम्भाव्यता रहेको पाइन्छ । विगतमा कफी खेतीबाट राम्रो उत्पादन लिएका पाल्पाका किसान भने अहिले व्यसायीक रुपमा खेती गर्न सकेका छैनन् । यहाँका किसानले लामो समयदेखि कफी खेती गर्दै आएपनि सरोकारवाला निकायबाट कफीको प्रर्वद्धनका लागि उचित पहल हुन नसक्दा भने सो अनुरुपको खेती विस्तार र यसबाट आयआर्जन गर्न नसकेको पाल्पाका किसानले बताएका छन् ।

विगतका विभिन्न दातृ निकायको सहयोगमा खृती सुरु गरेका किसानले पछिल्ला वर्षहरुमा व्यवसायीक खेती विस्तार गर्न नसकेको बताएका छन् । सरकारी निकायबाट खेती विस्तारसंगै प्राविधिक र अन्य ज्ञान सीपको व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अवस्था रहेको तानसेन ८ की किसान लक्ष्मी मिधुनले बताइन् । विगतदेखि नै कफी खेती गर्ने जिल्लाका अधिकांश किसानलाई सेतो गबारोले सताउने गरेको छ । तीनै तहको सरकारले पनि कफीको प्रर्वद्धनका लागि कुनै पहल नगरेको जिल्ला कफी सहकारी संघका संघका अध्यक्ष रामप्रसाद घिमिरेले बताए । उनका अनुसार पछिल्ला वर्षमा खेती गर्ने इच्छा एका किसानलाई प्राविधिक ज्ञान दिन नसक्दा र प्रत्येक वर्ष खेतीमा रोगको प्रकोपले सताउने गर्नाले सास्ती भएको हाे ।

पाल्पाका दशैं स्थानीय तहमा गरी करिब एक सय हेक्टर क्षेत्रफलमा खेती हुँदै आएको संघले जनाएको छ । गत वर्ष पालपाबाट करिब ३० क्विनटल कफी निर्यात भएको संघका व्यवस्थापक कमलराज खनालले बताए । खनालका अनुसार रोगको समस्या तथा खेती गर्ने युवा शक्तिको कमीका कारण पनि राम्रो उत्पादनको सम्भावना हुँदाहुँदै पनि खेती विस्तार हुन नसकेको हो ।

आजदेखि यमपञ्चक अर्थात् तिहार शुरु भएको छ । यमपञ्चकको पहिलो दिन आज कागतिहार परेको छ ।

कात्तिक कृष्ण त्रयोदशीमा सूर्योदय भएका दिन काग तिहार मनाइने गरिन्छ ।

यस्तै, आज कात्तिक कृष्ण त्रयोदशीका दिन बेलुकी यमदीपदान शुरु गर्नुपर्ने नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिले जनाएको छ ।

कात्तिक कृष्ण त्रयोदशीदेखि कात्तिक शुक्ल द्वितीया अर्थात् भाइटीकाका दिनसम्म यमदीपदान गर्ने शास्त्रीय विधि छ ।

यसवर्ष तिथिको घटबढका कारण भोलि कुकुर तिहार र लक्ष्मीपूजा एकैदिन परेको छ । गाईपूजा पर्सि सोमवार परेको छ ।

गोरुपूजा, हलितिहार, गोवर्द्धनपूजा, बलीपूजा र आत्म अर्थात् म्हपूजा मङ्गलवार परेको छ । कात्तिक शुक्ल प्रतिपदाका दिन गाई, गोरु, गोवर्द्धन र म्हपूजा गर्नुपर्ने शास्त्रीय वचन रहेको छ । भाइटीका बुधवार परेको छ।

बुधवार बिहान १० बजेर ५१  मिनेटमा भाइटीकाको उत्तम साइत रहेको समितिले जनाएको छ ।